Total Kolesterol Yorumlama
LDL HDL ve trigliserit değerlerinin yorumlanması.
Kolesterol Panel Değerlendirmesi
Kolesterol Paneli Nasıl Yorumlanır?
Kolesterol tahlili dört ana değeri ölçer: Toplam kolesterol, LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein — damar tıkanması riskiyle ilişkili), HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein — koruyucu) ve trigliserit. LDL hedefi kişinin kardiyovasküler risk profiline göre değişir.
ESC/EAS 2019'a göre çok yüksek riskli hastalarda LDL hedefi <55 mg/dL, yüksek riskli hastalarda <70 mg/dL'dir.
Türetilen Değerler
Friedewald formülü (LDL tahmini): LDL = Toplam − HDL − TG/5 (mg/dL)
Non-HDL kolesterol: Toplam − HDL (ateroskleroz için daha iyi öngördürücü)
Kolesterol / HDL oranı: Kardiyovasküler risk göstergesi (<5 optimal)
LDL / HDL oranı: Aterosklerotik risk (<3,5 optimal)
Örnek Hesaplama
LDL de sınırda yüksekken HDL 55 mg/dL koruyucu seviyeye yakın bir değerdir.
Sık Sorulan Sorular
LDL kolesterol kaç olmalı?
Risk profiline göre: Düşük risk <116 mg/dL, Orta risk <100 mg/dL, Yüksek risk <70 mg/dL, Çok yüksek risk <55 mg/dL (ESC/EAS 2019). Kalp krizi veya inme geçirmiş hastalarda <40 mg/dL hedeflenmektedir.
HDL kolesterol yüksek olması neden iyi?
HDL damar duvarındaki fazla kolesterolü karaciğere taşır ("ters kolesterol transportu"). Erkekte >40, kadında >50 mg/dL normal; >60 mg/dL koruyucu kabul edilir. Düzenli aerobik egzersiz HDL'yi artırmanın en etkili yöntemlerinden biridir.
Trigliserit neden yüksek olur?
Aşırı şeker ve karbonhidrat tüketimi, alkol, obezite ve kontrol altında olmayan diyabet trigliseritin temel nedenleridir. 500 mg/dL'nin üzeri pankreatit riskini artırır. Rafine karbonhidrat ve alkol kısıtlaması ile balık yağı trigliseridi anlamlı düşürür.