Yasal Faiz Hesaplama Aracı

Yasal Faiz Hesaplama Nedir?

Yasal Faiz Özeti

Faizin anaparaya eklenerek büyüdüğü senaryolar için Bileşik Faiz Hesaplama kullanılabilir. Borç gecikmesinde uygulanan faizle farkı görmek için Kredi Gecikme Faizi Hesaplama sayfasına bakılabilir.

100.000 TL alacağa 1 Ocak–1 Temmuz 2026 arasındaki 181 gün için yıllık %24 kanuni faiz uygulandığında faiz 11.901 TL’dir. Faiz dahil toplam alacak 111.901 TL olur. Aynı süre ticari işte %39,75 avans faiz oranıyla hesaplanırsa faiz 19.712 TL’ye, Türk Ticaret Kanunu’nun 1530’uncu maddesindeki özel geç ödeme oranıyla hesaplanırsa 21.323 TL’ye çıkar. Hangi oranın geçerli olduğu, borcun kaynağına ve tarafların hukuki sıfatına bağlıdır.

Yasal faiz hesaplama, sözleşmede uygulanacak oran belirlenmediğinde veya kanun gereği faize hükmedilmesi gerektiğinde anapara ile faiz başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki süre üzerinden faiz tutarını bulur. 3095 sayılı Kanun’un 1’inci maddesi kapsamındaki kanuni faiz, 1 Haziran 2024’ten itibaren 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yıllık %24 olarak uygulanmaktadır. Bu oran 11 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Temerrüt faizi, borcun vadesinde ödenmemesinin sonucudur. Sözleşmede oran kararlaştırılmamışsa adi işlerde 3095 sayılı Kanun’un yasal oranı esas alınır. Ticari işlerde TCMB’nin kısa vadeli avans oranı daha yüksekse alacaklı bu oranı isteyebilir. 20 Aralık 2025’ten itibaren avans oranı yıllık %39,75’tir.

Mal ve hizmet tedarikinde taraflardan en az birinin ticari işletme olduğu ve Türk Ticaret Kanunu’nun 1530’uncu maddesindeki şartların oluştuğu özel geç ödeme hâllerinde 2026 oranı yıllık %43, tahsil masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarı 2.020 TL’dir.

TCMB’nin 2025 Faaliyet Raporu’na göre mevduat ve kredi faiz oranlarına ilişkin 2020/3 sayılı Tebliğ kapsamında çeşitli kanallardan yaklaşık 911 başvuru cevaplandırılmıştır.

Örnek Hesap

100.000 TL anapara için faiz başlangıç tarihini 1 Ocak 2026, bitiş tarihini 1 Temmuz 2026 olarak alalım. Başlangıç günü hariç, bitiş günü dahil yöntemle süre 181 gündür.

Yıllık kanuni faiz oranı:

%24 = 0,24

Günlük oran:

0,24 ÷ 365 = 0,0006575342

Dönem faizi:

100.000 × 0,24 × (181 ÷ 365)

Önce yıllık faizin 181 günlük bölümü:

0,24 × 181 ÷ 365 = 0,1190136986

Faiz tutarı:

100.000 × 0,1190136986 = 11.901,3698630 TL

Tam sayıyla dönem faizi 11.901 TL’dir.

Toplam alacak:

100.000 + 11.901,3698630 = 111.901,3698630 TL

Tam sayıyla toplam alacak 111.901 TL olur.

Bu örnek basit faiz yöntemiyle hazırlanmıştır. Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi işletilemez; Türk Borçlar Kanunu’nun 121’inci maddesi bu konuda açık yasak getirir.

Sonuç Nasıl Yorumlanır?

Hesapta çıkan 11.901 TL, yalnız %24 yıllık oranın 181 günlük karşılığıdır. Dava veya icra dosyasında başlangıç tarihi, kısmi ödemeler, hükmedilen faiz türü ve masraflar değişirse kesin alacak farklılaşır.

“Yasal faiz” ile “temerrüt faizi” aynı oranla hesaplanabildiği durumlar olsa da aynı hukuki kavram değildir. Yasal faiz, paranın kullanım karşılığı veya kanunun öngördüğü faiz borcudur; temerrüt faizi ise muaccel para borcunun geç ödenmesi üzerine doğar. Ticari iş niteliği varsa adi işte kullanılan %24 yerine avans oranı veya özel TTK 1530 oranı gündeme gelebilir.

Anayasa Mahkemesi, 22 Temmuz 2025 tarihli E.2024/24, K.2025/164 sayılı kararıyla 3095 sayılı Kanun’un 1’inci maddesini sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etmiştir. Karar 1 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, yürürlüğü 1 Eylül 2026’ya ertelenmiştir. Bu nedenle 11 Temmuz 2026 tarihli bu sayfada %24 mevcut oran esas alınmaktadır; 1 Eylül 2026 sonrasındaki hesaplarda yeni düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.

En Sık Yapılan Hata

İlk hata, ticari bir alacakta “yasal faiz” talep edilmesiyle avans faizinin mahkeme veya icra dairesince her durumda otomatik uygulanacağını düşünmektir. ForumAdalet’te 21 Nisan 2022 tarihinde açılan “İcranın iadesi ve faiz istemi” tartışmasında, ticari işte avans faizinin açıkça talep edilip edilmediği ve takipte hangi faiz türünün yazıldığı tartışılmıştır. Uygulanabilecek oranın yüksek olması, talep sonucunda o faiz türünün doğru biçimde belirtilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.

İkinci hata, %24 oranının enflasyon kaybını bütün dosyalarda eksiksiz telafi eden sabit bir tazminat olduğu varsayımıdır. Hukuk araştırmacısı Çelik Ahmet Çelik, 26 Mart 2026 tarihli çalışmasında kanuni faiz oranının yüksek enflasyon dönemlerinde alacağın gerçek değer kaybını karşılamadığı yönündeki Anayasa Mahkemesi kararlarını ve aşkın zarar tartışmalarını incelemiştir. Kanuni faizle hesaplanan tutar ile ispatlanabilen daha yüksek zarar aynı talep türü değildir.

Formül ve Değişkenler

Basit dönem faizi formülü:

F = P × r × (d ÷ 365)

Formülde F faiz tutarını, P anaparayı, r yıllık faiz oranının ondalık karşılığını ve d faiz işleyen gün sayısını ifade eder.

Toplam alacak:

T = P + F

Başlangıç ve bitiş tarihi arasındaki gün sayısı:

d = bitiş tarihi − başlangıç tarihi

Sözleşmede faiz kararlaştırılmamış adi ilişkide oran, 3095 sayılı Kanun ve yürürlükteki Cumhurbaşkanı Kararı üzerinden belirlenir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 88’inci maddesine göre sözleşmesel olağan faiz, mevzuat oranının %50 fazlasını aşamaz. %24 yasal oran üzerinden genel üst sınır:

%24 × 1,50 = %36

Kanun’un 120’nci maddesine göre kararlaştırılan temerrüt faizi, yasal oranın %100 fazlasını aşamaz:

%24 × 2 = %48

Akdi faiz %24’ten yüksek belirlenmiş, fakat ayrıca temerrüt oranı yazılmamışsa temerrütte akdi oran uygulanabilir.

Neyi Gösterir, Neyi Göstermez?

Bu hesap, seçilen yıllık oranı gün sayısına indirger ve dönem faiziyle toplam alacağı verir. Oran değişikliklerinin bulunduğu uzun dönemler, ayrı tarih dilimlerine bölünerek hesaplanabilir.

Uyuşmazlığın ticari iş sayılıp sayılmadığı ve faizin hangi tarihten başlatılacağı bir tarih hesabından çıkarılamaz; bu hukuki nitelendirme hesaplama sonucunun dışında kalır. İhtar tarihi, dava talebi, haksız fiil günü, sözleşme vadesi veya karar tarihi farklı başlangıçlar doğurabilir.

Kısmi ödeme, mahsup sırası, kur farkı, yargılama gideri ve vekâlet ücreti de yalnız anapara ile iki tarih girilerek bulunamaz. Kesin dosya hesabında kararın hüküm bölümü ve ödeme hareketleri esas alınmalıdır.

Gizli Maliyet Notu

Faiz, bir dava veya icra takibindeki tek ek kalem olmayabilir. Başvuru harcı, icra masrafı, tebligat, bilirkişi, vekâlet ücreti ve tahsil harcamaları toplam borcu artırabilir. TTK 1530 kapsamındaki mal ve hizmet tedariki geç ödemelerinde 2026 için faizden ayrı olarak en az 2.020 TL tahsil gideri istenebilmesine ilişkin özel düzenleme vardır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 122’nci maddesi, temerrüt faizini aşan ve borçlunun kusursuz olduğunu ispatlayamadığı zararın ayrıca talep edilebilmesine imkân verir. Bu “aşkın zarar” otomatik ek yüzde değildir; zarar ile temerrüt arasındaki bağın somut uyuşmazlıkta ortaya konulması gerekir.

Faize faiz yürütülmesi genel kural olarak yasaktır. Türk Borçlar Kanunu’nun 121’inci maddesi temerrüt faizine yeniden temerrüt faizi uygulanamayacağını belirtir; ticari cari hesap ve iki tarafın da tacir olduğu belirli ödünç ilişkilerindeki sınırlı istisnalar Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir.

Faiz Türüne Göre Örnek Maliyet

Aşağıdaki tabloda 100.000 TL anapara ve 181 günlük dönem sabit tutulmuştur:

Faiz türü Yıllık oran 181 günlük faiz Toplam alacak Yorum Kanuni faiz / adi temerrüt %24,00 11.901 TL 111.901 TL Sözleşmesiz adi borç için temel oran Ticari temerrüt, avans oranı %39,75 19.712 TL 119.712 TL Ticari işte şartları ve talebi varsa uygulanabilir TTK 1530 geç ödeme faizi %43,00 21.323 TL 121.323 TL Mal ve hizmet tedarikindeki özel ticari rejim

TCMB’nin 20 Aralık 2025 tarihinden geçerli avans oranı %39,75; TTK 1530 kapsamında 2026 oranı %43’tür.

Kaynak ve Dayanak

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1’inci maddesi, sözleşmeyle belirlenmemiş kanuni faizi; 2’nci maddesi temerrüt faizini ve ticari işlerde TCMB avans oranının istenebilmesini düzenler. Kanun’un 3’üncü maddesi, özel ticari istisnalar dışında bileşik faizi yasaklar.

21 Mayıs 2024 tarihli ve 32552 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, kanuni faiz oranını 1 Haziran 2024’ten itibaren yıllık %24 olarak belirlemiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 88’inci maddesi olağan sözleşme faizini, 117’nci maddesi temerrüdün başlangıcını, 120’nci maddesi temerrüt faizini, 121’inci maddesi faiz borcundaki temerrüdü ve 122’nci maddesi aşkın zararı düzenler.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1530’uncu maddesi mal ve hizmet tedarikindeki geç ödemeler için özel temerrüt faizi ve tahsil gideri rejimi getirir. TCMB bu oranları her yıl ilan eder.

Sık Sorulan Sorular

11 Temmuz 2026 itibarıyla kanuni faiz oranı kaçtır?

Yıllık %24’tür. Sözleşmeden doğmayan borçlara ilişkin iptal kararı 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girecektir.

Yasal faiz ile temerrüt faizi aynı mıdır?

Hayır. Biri kanunen veya sözleşmesiz durumda uygulanan faiz oranını, diğeri borcun geç ödenmesinin sonucunu ifade eder.

Ticari alacakta her zaman %43 mü uygulanır?

Hayır. %43, TTK 1530 kapsamındaki mal ve hizmet tedariki geç ödemelerine özgüdür.

Yasal faiz bileşik hesaplanır mı?

Genel kural basit faizdir. Faize yeniden faiz yürütülmesi yalnız kanundaki sınırlı ticari istisnalarda mümkündür.

Faiz başlangıcı her zaman dava tarihi midir?

Hayır. Sözleşme vadesi, ihtar, haksız fiil tarihi veya özel kanun hükmü farklı başlangıç tarihleri doğurabilir.