KDV Hesaplama Aracı

KDV Hesaplama Nedir?

KDV Hesaplama Özeti

İşlemde doğabilecek diğer vergi türlerini birlikte görmek için Vergi Hesaplama kullanılabilir. Gelir üzerinden hesaplanan farklı vergi yükü için Gelir Vergisi Hesaplama sayfası incelenebilir.

KDV dahil 120.000 TL tutarlı ve %20 oranına tabi bir işlemde vergi hariç matrah 100.000 TL’dir. KDV tutarı 20.000 TL olarak fiyatın içinde bulunur. Aynı işlem KDV hariç 100.000 TL üzerinden kurulursa 20.000 TL vergi eklenerek yine 120.000 TL toplam bedele ulaşılır. Dahil tutarı doğrudan %20 ile çarpmak 24.000 TL sonucunu verir ve KDV’yi fazla gösterir.

KDV hesaplama, bir mal veya hizmetin vergi hariç matrahına uygulanacak oranı ya da vergi dahil bedelin içindeki KDV payını bulma işlemidir. Türkiye’de genel oran %20, indirimli oranlar ise %10 ve %1’dir. Hangi oranın kullanılacağı ürün veya hizmetin 2007/13033 sayılı Karara ekli listelerdeki sınıflandırmasına bağlıdır.

Araç, tutarın KDV dahil veya hariç olduğu seçimine göre matrahı, vergi tutarını ve toplam bedeli birbirinden ayırır. %1, %10 ve %20 oranları hazır seçenek olarak sunulur; ancak işlemin hangi orana tabi olduğu kullanıcı tarafından seçilmelidir.

Örnek Hesap

KDV dahil toplam bedel 120.000 TL ve oran %20 olsun.

Oranın ondalık karşılığı:

%20 ÷ 100 = 0,20

KDV dahil katsayı:

1 + 0,20 = 1,20

Vergi hariç matrah:

120.000 ÷ 1,20 = 100.000 TL

KDV tutarı:

120.000 − 100.000 = 20.000 TL

Kontrol hesabı:

100.000 × %20 = 20.000 TL

100.000 + 20.000 = 120.000 TL

Tam sayıyla matrah 100.000 TL, KDV 20.000 TL ve genel toplam 120.000 TL’dir.

Sonuç Nasıl Yorumlanır?

KDV dahil tutar, vergi hariç matrah ile KDV’nin toplamıdır. Bu nedenle dahil bedelin içindeki vergiyi bulmak için toplamı doğrudan oranla çarpmak yerine 1 + oran katsayısına bölmek gerekir.

120.000 TL × %20 işlemi 24.000 TL verir; ancak bu yöntem 120.000 TL’nin vergi hariç matrah olduğunu varsayar. Oysa örnekte 120.000 TL verginin zaten içinde bulunduğu toplam bedeldir.

İşletmenin tahsil ettiği KDV her zaman nihai vergi yükü değildir. Hesaplanan KDV’den, mevzuata uygun belgelerdeki indirilecek KDV mahsup edilebilir; aradaki fark beyan edilir.

En Sık Yapılan Hata

Mustafa Gülşen Forum’da yayımlanan “Sözleşmeye bağlı teslimde KDV? Yorumlarınız Lütfen!” başlığında, sözleşme bedelinin KDV dahil mi yoksa hariç mi olduğunun açık yazılmaması hâlinde ortaya çıkan hesap ve yorum uyuşmazlığı tartışılmıştır. Sorun yalnız matematik değildir; bedelin sözleşmede nasıl tanımlandığı tarafların toplam ödeme yükünü değiştirir.

Vergi hukukçusu Dr. Bumin Doğrusöz, sözleşmelerde verginin tarafa yansıtılması konusunu ele aldığı yazısında, verginin yasal mükellefi ile sözleşme yoluyla ekonomik yükü taşıyan tarafın birbirinden ayrılabileceğini açıklar. KDV dahil veya hariç ifadesinin açık kurulması, sonradan doğabilecek bedel uyuşmazlığını azaltır.

Formül ve Değişkenler

KDV hariç tutardan hesap:

KDV = M × r

Toplam = M × (1 + r)

KDV dahil tutardan matrah:

M = T ÷ (1 + r)

KDV = T − M

Formülde M vergi hariç matrahı, T KDV dahil toplam tutarı ve r KDV oranının ondalık karşılığını ifade eder.

%20 için katsayı 1,20; %10 için 1,10; %1 için 1,01’dir.

Neyi Gösterir, Neyi Göstermez?

Hesaplayıcı, seçilen oran ve dahil-hariç tercihi üzerinden vergi matrahını, KDV’yi ve toplamı birbirinden ayırır.

Hangi malın veya hizmetin hangi KDV listesine girdiğine araç karar vermez. Aynı isimle satılan ürünlerin içeriği, teslim şekli veya kullanım amacı oranı değiştirebilir.

Tevkifat, istisna, özel matrah, indirimli oran iadesi ve indirilecek KDV bu üç alanlı temel hesabın ötesindedir. Sonuç, standart oranlı tek işlem varsayımıyla okunmalıdır.

Gizli Maliyet Notu

KDV dahil fiyat üzerinden kâr marjı hesaplanırsa satış geliri olduğundan yüksek görünür. KDV, işletmenin kendi geliri değil, tahsil edilip beyan edilen dolaylı vergidir. Fiyatlama ve kârlılık hesabında KDV hariç satış tutarı esas alınmalıdır.

İade, iskonto veya fiyat farkı sonradan oluşursa matrah ve KDV de buna göre düzeltilir. Fatura düzenleme zamanı ile vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarih farklı işlemlerde ayrıca incelenmelidir.

KDV’nin yasal dayanağı 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu; oranların dayanağı Kanun’un 28’inci maddesi ve 2007/13033 sayılı Karardır.

KDV Oranına Göre Örnek Maliyet

KDV hariç matrah 100.000 TL kabul edilmiştir:

KDV oranı KDV tutarı KDV dahil toplam Yorum %1 1.000 TL 101.000 TL En düşük indirimli oran %10 10.000 TL 110.000 TL İkinci indirimli oran %20 20.000 TL 120.000 TL Genel oran

Kaynak ve Dayanak

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesi verginin konusunu, 10’uncu maddesi vergiyi doğuran olayı, 20’nci maddesi matrahı, 28’inci maddesi oranları ve 29’uncu maddesi vergi indirimini düzenler.

Genel %20, II sayılı listedeki %10 ve I sayılı listedeki %1 oranları 2007/13033 sayılı Karar ile sonraki değişikliklere dayanır. Ürün ve hizmet sınıflandırması yürürlükteki ek listelerden kontrol edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

KDV dahil tutardan vergi nasıl ayrılır?

Toplam tutar 1 + KDV oranına bölünür; çıkan matrah toplamdan düşülerek KDV bulunur.

120 TL’nin içindeki %20 KDV kaç TL’dir?

Matrah 100 TL, KDV 20 TL’dir.

Genel KDV oranı kaçtır?

Genel oran %20’dir; bazı mal ve hizmetlerde %10 veya %1 uygulanır.

KDV oranını satıcı seçebilir mi?

Hayır. Oran, işlemin mevzuattaki sınıflandırmasına göre uygulanır.

KDV kârın bir parçası mıdır?

Hayır. KDV, satış bedeli içinde tahsil edilen ve vergi sisteminde beyan edilen ayrı bir tutardır.