Havalandırma İhtiyacı Hesaplama
Oda hacmine göre gerekli hava değişim miktarı.
Havalandırma Debisi Hesabı
Havalandırma Debisi Nedir?
Havalandırma, mekan havasını yenileyerek CO₂, nem ve kirleticileri uzaklaştırır. Hava değişim sayısı (ACH - Air Changes per Hour), saatte odanın toplam hacmi kadar havanın kaç kez değiştiğini ifade eder. ASHRAE 62.1 standardı mekan tipine göre minimum ACH değerleri tanımlar.
İç hava kalitesi (IAQ) açısından ofis ve konutlarda kişi başına minimum taze hava debisi 7,5 L/s (27 m³/saat) önerilir.
Hesaplama Formülleri
Hacim (m³): Alan × Tavan yüksekliği
ACH bazlı debi (m³/saat): Hacim × ACH
Kişi bazlı taze hava (m³/saat): Kişi sayısı × 27 m³/saat/kişi
Toplam debi: max(ACH bazlı, kişi bazlı)
Fan gücü (W): Debi (m³/s) × Basınç düşümü (Pa) ÷ Fan verimi — tahmini 2,5 W per 100 m³/saat
Yıllık enerji (kWh): Fan gücü (kW) × 8.760 saat × kullanım oranı
Örnek Hesaplama
Toplantı salonu: 30 m² × 2,7 m = 81 m³, 6 ACH, 10 kişi:
ACH bazlı debi: 81 × 6 = 486 m³/saat
Kişi bazlı: 10 × 27 = 270 m³/saat
Tasarım debisi: max(486, 270) = 486 m³/saat
Fan gücü: 486 × 2,5 ÷ 100 = 12,2 W
Yıllık enerji: 0,0122 × 8.760 × 0,5 = 53 kWh/yıl
Sık Sorulan Sorular
Banyo fanı ne kadar güçlü olmalı?
Türkiye'de yaygın 10–12 ACH öneriyle 8 m² × 2,5 m = 20 m³ banyo için debi: 20 × 10 = 200 m³/saat. Standart ev banyosu için 100–150 m³/saat fan genellikle yeterlidir. Islak alanlarda fan WC kullanımından en az 5 dakika sonrasına kadar çalışmalıdır.
Mutfak davlumbazı ile mekanik havalandırma aynı mı?
Hayır. Davlumbaz yalnızca ocak üzerindeki buhar ve kokuyu çeker; genel hava kalitesi için ayrıca taze hava girişi gerekir. Hava sızdırmaz yapılarda (modern konutlar) ek taze hava cihazı (HRV/ERV) önerilir.
Isı geri kazanımlı havalandırma (HRV) ne zaman mantıklı?
Soğuk iklimde (Ankara, Erzurum) ısı geri kazanımı %70–80 verimle atık ısıyı geri alır, ısıtma maliyetini önemli ölçüde düşürür. Yatırım maliyeti 3–5 yılda geri döner. Sıcak iklimlerde ERV (enerji geri kazanımlı) nem de aktarır ve serinletme yükünü azaltır.